26 mrt 2018

Senaat wil nationaal actieplan over hormoonverstorende stoffen

Hormoonverstorende stoffen zitten overal (in cosmetica, plastic,...) maar toch geraken de verschillende regeringen in ons land het maar niet eens over een strenger beleid, om onze gezondheid te beschermen. Daarom ging de Senaat ermee aan de slag. Een mooie partijoverschrijdende samenwerking zorgde voor een stevig rapport over hormoonverstoorders met 72 duidelijke aanbevelingen.

Op vrijdag 23 maart liet ik mijn bloed trekken om het te laten testen op hormoonverstorende stoffen. 

Ik kwam ook tussen in de plenaire van de Senaat. Lees mijn tussenkomst hier:

Ik ben heel blij met de bespreking van dit informatierapport over hormoonverstorende stoffen en hun gezondheidseffecten. Het is een onderwerp dat ik al twintig jaar vanuit mijn professionele achtergrond opvolg. Het gaat hier namelijk om chemische stoffen die overal in onze omgeving, in onze voeding, in de lucht, in alles waarmee we ons insmeren, in textiel dat wij aanraken, enzovoort voorkomen en die inderdaad de werking van onze hormonen verstoren. We weten al lang dat deze producten schadelijk zijn voor de volksgezondheid, even schadelijk als de tabak- en asbestverhalen uit het verleden.

Deze ochtend heb ik nog even PubMed, de databank van wetenschappelijke publicaties, nagekeken op de trefwoorden bisfenol A en reproduction (voortplanting). Op dit moment staat de teller van het aantal publicaties op 1264. Al deze publicaties beschrijven de effecten van bisfenol A op de voortplanting, en ik kan u garanderen dat ze allemaal negatieve effecten beschrijven. Het is waar dat het vaak gaat om dierproeven en om dosissen die niet dezelfde zijn als die waaraan wij dagelijks worden blootgesteld, maar dezelfde discussie hebben we in het verleden natuurlijk ook gehoord toen het om tabak, asbest en di-ethylstilbestrol, het beruchte DES hormoon, ging. Ik herinner er u trouwens aan dat bisfenol A en het DES hormoon allebei in de jaren dertig van vorige eeuw ontwikkeld werden als synthetische oestrogenen. Het is bijzonder eigenaardig dat men tachtig jaar later verwonderd is over oestrogene effecten van bisfenol A. Het werd om die reden ontwikkeld; het was enkel minder sterk dan het DES hormoon, waardoor het DES hormoon als medicament op de markt is gekomen. We kennen daar allemaal de gevolgen voor de gezondheid van. Omwille van zijn chemische eigenschappen is bisfenol A in plastic terecht gekomen. Dit zijn slechts voorbeelden om u aan te geven dat het probleem van de hormoonverstoorders natuurlijk van groot belang is en dat we dit al heel lang weten. Ik ben persoonlijk heel blij dat we vandaag op een moment zijn gekomen waar er in ons land, over alle politieke groepen heen, een consensus is bereikt over het gevaar van deze stoffen en over de absolute noodzaak om ze zoveel als mogelijk te reguleren, om ze aan banden te leggen, om in dialoog te gaan om na te gaan in hoeverre ze door andere stoffen kunnen vervangen worden en om na te gaan hoe hun schadelijke effecten voorkomen kunnen worden, in der eerste plaats bij diegenen die het kwetsbaarst zijn. U weet dat de organen aangelegd worden tijdens de zwangerschap, in de foetale periode, en dat ook pasgeborenen heel gevoelig zijn voor de schadelijke effecten. Daarnet hebben we al voorbeelden gehoord, tot en met de jaarlijkse daling met 1 punt van het IQ van de bevolking. Ik weet niet of de mensen dit weten, maar dit is natuurlijk een van de redenen waarom de financiële schade zo hoog wordt geschat. Honderd jaar lang hebben we een stijging van het IQ vastgesteld, door het onderwijs, door betere gezondheidstoestanden, door de medische vooruitgang, enzovoort. Nu zitten we met een terugval van 1 punt per jaar. We zullen het niet merken dat uw kind één punt minder IQ heeft, maar ik u verzekeren dat dit op het niveau van de volksgezondheid en op lange termijn echt belangrijk is. We weten dat een verstoring van de schildklier tijdens de zwangerschap rechtstreekse effecten heeft op de hersenontwikkeling en dat ADHD, autisme-spectrumstoornissen en cognitieve disfuncties te wijten zijn aan hormoonverstoring. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft ons dit al meer dan tien jaar geleden aangetoond.

Het is dus belangrijk dat dit informatieverslag in de Senaat onze verschillende regeringen wakker schudt en aan het werk zet. Nu moet er echt iets méér gebeuren. We mogen niet langer wachten op Europa, omdat Europa de laatste jaren heeft getalmd. Denk maar aan de vastlegging van de criteria en dergelijke. We weten welke belangen er met dit dossier gemoeid zijn. We hebben nu echt wel een kans in ons land om ambitieus te zijn, om regelgeving door te voeren die hoger mikt dan wat Europa ons oplegt. Mme Petra De Sutter (Ecolo-Groen).

Het is zeker niet onmogelijk om bijvoorbeeld een nationaal actieplan op te maken met duidelijke gezondheidsdoelstellingen, die eventueel worden opgevolgd door een nieuw instituut voor de toekomst, of door de Gemeenschappelijke Cel Milieu en Volksgezondheid en zeker door de bevoegde ministers van de Gemengde Interministeriële Conferentie Leefmilieu-Gezondheid. We kunnen ons baseren op de kennis die experts in landen zoals Denemarken, Frankrijk en Zweden hebben vergaard en die verder gaat dan wat Europa oplegt. Wij weten intussen dat de Europese Commissie in zowel de biocide- als de pesticidewetgeving bezig is met het vastleggen van de nieuwe criteria. Dit rapport komt echt op een zeer goed moment. Het kan een soort kantelpunt worden waarop we met de informatie van het rapport aan de slag kunnen op de verschillende niveaus en in de verschillende regeringen van ons land. Misschien kan ons land op dit terrein een voortrekkersrol spelen.
Tot slot, wil ik initiatiefneemster Cindy Franssen en haar partij, maar ook alle rapporteurs en de diensten bedanken voor dit uitzonderlijk goed informatieverslag dat echt een basis kan vormen voor verder wetgevend werk en dat bijzonder veel interessante wetenschappelijke en juridische informatie en ook groene voorstellen bevat. Dit dossier, dat ik al meer dan twintig jaar ken, is voor mij één van de argumenten waarom ik in de politiek ben gegaan. We kunnen echt zeer ambitieus zijn. Dit is een moedig rapport en ik hoop van harte dat het iets in beweging brengt en voor verandering kan zorgen.

Deze artikels verschenen in de media: 

Badeend moet schoner: politiek eensgezind over actieplan tegen hormoonverstorende stoffen - De Morgen - 23 maart 2018

Na Zweden, Denemarken en Frankrijk brengt nu ook België een beleid tegen hormoonverstoorders in stelling. Die zijn in verband gebracht met kankers, verminderd IQ, onvruchtbaarheid, alzheimer en obesitas, en zitten in een resem aan dagelijkse producten, van shampoo tot kastickets en speelgoed. De Senaat stemt vandaag over een lijvig pakket ingrepen die hormoonverstoorders beter uit onze levens moeten bannen. De 72 beleidsaanbevelingen zijn concreter en gaan verder dan wat Europa oplegt, en er is politieke consensus over. Hormoonverstoorders, die door de Wereldgezondheidsorganisatie zijn omschreven als 'een mondiaal gevaar', moeten op verschillende manieren worden ingeperkt: door ons beter te informeren, door ze te verbieden, ze beter te onderzoeken en erop te controleren. Het gaat bijvoorbeeld over ecolabels, zodat je in de winkel meteen ziet op welke badeend je peuter zonder risico kan sabbelen en op welke niet. Ook campagnes waarin we uitgelegd krijgen wat risico's en wat alternatieven zijn, staan bij de aanbevelingen. Soms zijn er alternatieven voor het hormoonverstorende goedje. Daarom moet de overheid producenten motiveren daarvoor te kiezen én moet er een verbod komen voor producten waarin ze niet nodig zijn, zeggen de senatoren. Omdat vooral jonge kinderen kwetsbaar zijn, is er ook het plan om de stoffen te verbieden in producten voor kinderen tussen nul en drie jaar, zoals speelgoed, babyverzorgingsproducten en verpakkingen van kindervoeding. Omdat de regulering op Europees niveau slabakt, staat in de lijst adviezen nog dat ons land "een voortrekkersrol moet spelen op EU- niveau zodat er een ambitieus beleid en criteria komen". Er is over de partijgrenzen heen een inhoudelijk akkoord, waardoor Cindy Franssen (CD&V), die het initiatief nam, zeker is dat dit impact zal hebben. "Het is grondig onderzocht advies op basis van hoorzittingen met wetenschappers waar beleidsmakers nu niet meer naast kunnen kijken. We zien niet in wie hier inhoudelijk nog zou tegenin gaan", zegt ze. Groen-senator Petra De Sutter, gespecialiseerd in hormoonverstoorders, zegt: "Dit is puik werk van een meerderheidspartij, want de economische belangen zijn groot. Mooi en uitzonderlijk is ook de politieke eensgezindheid." N-VA onthoudt zich wel, maar dat is omdat de partij het moeilijk heeft met de rol van de Senaat en het te dwingende karakter van sommige aanbevelingen, niet om inhoudelijke redenen. Want "dit is een problematiek van uitzonderlijk belang", aldus senator Jan Becaus.

Zwangere vrouwen beschermen

Een tegenstem komt er dus niet en ook op Vlaams niveau is een voorstel van decreet in de maak om de strijd met de hormoonverstoorders aan te gaan. "Daar werken we vooral aan maatregelen om zwangere vrouwen, die ook extra kwetsbaar zijn, te beschermen", aldus Franssen. Daar zijn ze bij de Gezinsbond blij mee. "Het is positief dat er nu eindelijk concrete plannen zijn die expliciet een kindnorm vooropstellen en die politiek zo breed gedragen worden", zegt Danielle Van Kalmthout van de Gezinsbond. Ook Natacha Cingotti van de gespecialiseerde Europese ngo Health and Environment Alliance onderstreept het belang van de demarche. "Zweden, Denemarken en Frankrijk waren tot nu de enige die besloten niet meer te wachten op de EU en zelf al hun burgers beter te beschermen. Nu sluit België zich aan bij dat kleine rijtje voortrekkers", zegt Cingotti.
BARBARA DEBUSSCHERE

Senaat wil nationaal actieplan over hormoonverstorende stoffen -Metro

De Senaat roept op tot de ontwikkeling van een nationaal actieplan rond hormoonverstorende stoffen (EDC), onmiddellijke maatregelen ter bescherming van doelgroepen met een verhoogde kwetsbaarheid (zwangere vrouwen, kinderen van 0-3 jaar en adolescenten) en meer kennisverzameling en sensibilisering rond de problematiek van de EDC’s. Dat zijn enkele van de aanbevelingen uit het informatieverslag dat vandaag door de plenaire vergadering werd goedgekeurd. Enkel N-VA en Vlaams Belang onthielden zich. Zo’n 10.000 stoffen worden als ‘mogelijke’ hormoonverstoorders gecatalogeerd. Hoewel deze stoffen opduiken in tal van producten waarmee we dagelijks in contact komen (cosmetica, vloerbedekking, conserven, kastickets, verpakkingsmateriaal, …), werden vandaag slechts zo’n 1.300 stoffen getest op hormoonverstorende eigenschappen. Nochtans kunnen ze de werking van natuurlijke hormonen verminderen of zelfs ingrijpen op hun functioneren. “In dit informatieverslag stellen we de volksgezondheid centraal voor huidige en komende generaties. We impliceren de verschillende overheden hun bevoegdheden maximaal te benutten om de blootstelling van de bevolking aan hormoonverstoorders te beperken, de verspreiding van deze stoffen in te dammen en het gebruik ervan in productie en consumptie te reguleren. Er moeten prioritaire maatregelen (van preventie tot verbod) worden voorzien ten aanzien van kwetsbare groepen (zwangere vrouwen, kinderen tot 3 jaar en adolescenten). We pleiten daarom voor het opstellen van een nationaal actieplan in samenspraak met wetenschappers, het middenveld en de bedrijfswereld. Het beleid moet zich steeds laten leiden door het voorzorgprincipe en onafhankelijke wetenschappelijke studies”, zei Cindy Franssen (CD&V), initiatiefneemster van het informatieverslag. “Het Instituut voor de Toekomst zal deze werkzaamheden coördineren”. Jan Becaus (N-VA) erkende dat de problematiek van hormoonverstorende stoffen zeer belangrijk is en de landsgrenzen overstijgt. In het luik vaststellingen zit veel nuttige informatie, maar N-VA zal zich onthouden omdat in de aanbevelingen de bevoegdheden van een aantal bestuursniveaus niet gerespecteerd wordt en de vrijheid van de deelstaten onvoldoende erkend wordt. Er ligt ook teveel nadruk op de oprichting van nieuwe instellingen, stelde hij. Onder meer Anne Barzin (MR) en Petra De Sutter (Groen) wezen erop dat het informatieverslag als referentie voor het onderwerp moet beschouwd worden.
bron: Belga

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.